APOLİPOPROTEİN E GENOTİPLƏNDİRMƏSİ

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 5 mL

İş prinsipi: PZR

Referens:  Normal genotip e3/e3

İstifadəsi: Apo E genotipləri III tip hi­per­lipoproteinemiya və erkən koronar ürək xəstəliyinin inkişafı ilə əlaqə­dar­dır. Həmçinin e4 allelinin varlığı Alzheimer xəsəliyi üçün əhəmiyyətli risk faktorudur

CHLAMYDIA TRACHOMATIS (PZR)

Nümunə növü: Sidiyin plastik qaba götürülmüş ilk porsiyası və ya xüsusi tamponla (qadınlarda servikal, kişi­lərdə uretral) sıyrıntı

Nümunə qabı: Lazım olan ləva­zi­matlar laboratoriya tərəfindən təmin edilir

Nümunə miqdarı: Sidik, ilk porsiya 15 mL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­mu­nə götürüldükdən sonra soyuq şəraitdə saxlanılmalı və vaxt itirmə­dən, soyuq şəraitdə laboratoriyaya çatdırılmalıdır

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munənin uzun müddət otaq tempe­raturunda saxlanılması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Chlamydia trachomatis infeksiyasının təyinində PZR üsulu kultural və seroloji üsullarla müqa­yisədə daha həssasdır

CMV PZR

Nümunə növü: Serum, EDTA-lı tam qan, BOM

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi (serum), bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi (EDTA-lı tam qan), gelsiz düz sınaq şüşəsi (BOM)

Nümunə miqdarı: 1 mL

İş prinsipi: PZR/DNT hibridizasiya

Nümunədən imtina səbəbləri: Həddindən artıq hemoliz, lipemiya, sarılıq

İstifadəsi: CMV infeksiyasının təyinində istifadə olunur

COXSACKİE A VƏ B (ENTEROVİRUS PZR)

Nümunə növü: BOM

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 2 mL

Testin tərkibi: Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, enterovirus 68-71 və s. bütün enteroviruslar

İş prinsipi: RT-PZR

Referens: Nəticədə bildirilir

İstifadəsi: Enteroviruslar, Picorna­vi­ri­dae fəsiləsinə məxsusdurlar və 70-dən çox serotipi (Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, ente­rovirus 68-71 və s.) var. Bunların çoxu fekal-oral yolla yoluxsa da, yuxarı tənəffüs yolları ilə də yo­lux­ma mümkündür. Non-polio entero­viruslar adətən yuxarı tənəffüs yol­ları infeksiyaları və səpkilərlə ya­naşı, aseptik meningit və ensefalitə də səbəb ola bilərlər

DNT EKSTRAKSİYASI

Sinonim: DNT izolyasiyası; DNT-nin ayırd edilməsi

Nümunə növü: EDTA-lı tam qan, toxuma, döl materialı [göbək ciyəsi qanı, korion villus (CVS) və ya am­nion mayesi (AFS) ], kultura ma­terialı

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi (qan marerialları üçün); toxuma, CVS və AFS kimi mate­riallar üçün bunları alan həkimin seçdiyi münasib qab götürülür

Nümunə miqdarı: EDTA-lı tam qan 5 mL, toxuma (10 mg), döl mate­ri­yalı, AFS (10 mg ),  göbək ciyəsi qanı (500 μL)

Lazımi məlumatlar: Xəstə haq­qın­da klinik məlumatlar göndərilməlidir

İş prinsipi: Kit və ya NaCl ekst­raksiyası və spektrofotometrik qiymətləndirmə

Nümunədən imtina səbəbləri (kan): Hüceyrə sayının az olması, hemoliz, laxta, materialın uyğun ol­mayan sınaq şüşəsində gönərilməsi

Referens: O.D A260 /A280 =1.6-1.8

İstifadəsi: Genetik xəstəliklərin molekulyar diaqnozunda istifadə olunan DNT materialının əldə olunması məqsədilə tətbiq edilir. Mövcud fakt və ya ailəyə aid mutasiya analizi/daşıyıcılığının təyi­nində DNT ekstraksiyası, EDTA-lı tam qan və ya toxuma materialı ilə aparılır. Prenatal diaqnostika üçün isə CVS, AFS və göbək ciyəsi qanı lazımdır

DNT İZOLYASİYASI

Sinonim: DNT izolyasiyası; DNT-nin ayırd edilməsi

Nümunə növü: EDTA-lı tam qan, toxuma, döl materialı [göbək ciyəsi qanı, korion villus (CVS) və ya am­nion mayesi (AFS) ], kultura ma­terialı

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi (qan marerialları üçün); toxuma, CVS və AFS kimi mate­riallar üçün bunları alan həkimin seçdiyi münasib qab götürülür

Nümunə miqdarı: EDTA-lı tam qan 5 mL, toxuma (10 mg), döl mate­ri­yalı, AFS (10 mg ),  göbək ciyəsi qanı (500 μL)

Lazımi məlumatlar: Xəstə haq­qın­da klinik məlumatlar göndərilməlidir

İş prinsipi: Kit və ya NaCl ekst­raksiyası və spektrofotometrik qiymətləndirmə

Nümunədən imtina səbəbləri (kan): Hüceyrə sayının az olması, hemoliz, laxta, materialın uyğun ol­mayan sınaq şüşəsində gönərilməsi

Referens: O.D A260 /A280 =1.6-1.8

İstifadəsi: Genetik xəstəliklərin molekulyar diaqnozunda istifadə olunan DNT materialının əldə olunması məqsədilə tətbiq edilir. Mövcud fakt və ya ailəyə aid mutasiya analizi/daşıyıcılığının təyi­nində DNT ekstraksiyası, EDTA-lı tam qan və ya toxuma materialı ilə aparılır. Prenatal diaqnostika üçün isə CVS, AFS və göbək ciyəsi qanı lazımdır

DNT KONTENT ANALİZİ

Nümunə növü: Parfinli və təzə to­xuma nümunələri, orqanizim ma­ye­ləri, sidik kisəsi lavaj mayesi, sidik, sitratlı tam qan, sümük iliyi

Nümunə qabı: Mavi qapaqlı sınaq şüşəsi (sitratlı qan)

Nümunə miqdarı: 2mL

Lazımi məlumatlar: Xəstə haq­qın­da klinik məlumat göndərilməlidir

İş prinsipi: Flow cytometry

Nümunədən imtina səbəbləri: Hüceyrə sayının az olması

İstifadəsi: Bərk toxuma (solid) şiş­ləri və neoplazik lezyonlarda hücey­rədaxili DNT kontent analizi və proliferasiya sürətinin təyinində istifadə olunur. Bu test ilə statistik və dinamik proliferasiya indeksinin mü­əyyənləşdirilməsi, hüceyrə ane­uoplo­idiyasının və şişlərin çoxalma tezliyinin təyini mümkündür

ECHOVİRUS (ENTEROVİRUS PZR)

Nümunə növü: BOM

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 2 mL

Testin tərkibi: Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, enterovirus 68-71 və s. bütün enteroviruslar

İş prinsipi: RT-PZR

Referens: Nəticədə bildirilir

İstifadəsi: Enteroviruslar, Picorna­vi­ri­dae fəsiləsinə məxsusdurlar və 70-dən çox serotipi (Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, ente­rovirus 68-71 və s.) var. Bunların çoxu fekal-oral yolla yoluxsa da, yuxarı tənəffüs yolları ilə də yo­lux­ma mümkündür. Non-polio entero­viruslar adətən yuxarı tənəffüs yol­ları infeksiyaları və səpkilərlə ya­naşı, aseptik meningit və ensefalitə də səbəb ola bilərlər

ENTEROVİRUS PZR

Nümunə növü: BOM

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 2 mL

Testin tərkibi: Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, enterovirus 68-71 və s. bütün enteroviruslar

İş prinsipi: RT-PZR

Referens: Nəticədə bildirilir

İstifadəsi: Enteroviruslar, Picorna­vi­ri­dae fəsiləsinə məxsusdurlar və 70-dən çox serotipi (Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, ente­rovirus 68-71 və s.) var. Bunların çoxu fekal-oral yolla yoluxsa da, yuxarı tənəffüs yolları ilə də yo­lux­ma mümkündür. Non-polio entero­viruslar adətən yuxarı tənəffüs yol­ları infeksiyaları və səpkilərlə ya­naşı, aseptik meningit və ensefalitə də səbəb ola bilərlər

HBV DNT (PZR)

Sinonim: Hepatit B DNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası : Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli, EDTA-lı və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müd­dət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HBV infeksiyalarının er­kən dövrlərində ancisim səviyyəsi aşa­ğı olduğundan seroloji testlər ye­tərsizdir. Bu səbəbdən virusun bir­başa təyininə imkan verən həssas və spesifik PZR üsulu istifadə olunur. Asimptomatik daşıyıcılar, anticisim əmələ gələnə qədərki mərhələ, sero­pozitiv analardan doğulan uşaqlar, immunoloji reaksiya verməyən xəs­tələr, həmçinin seroloji testləri po­zi­tiv olan xəstələrdə diaq­nozun dəqiq­ləşdirilməsi və müalicənin müşa­hi­dəsi üçün HBV DNT istifadə oluna bilər

HBV PZR (Virus Yükü)

Sinonim: Hepatit B virus yükü

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 300 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya uyğun olmayan sınaq şüşəsində göndərilən nümunələr; nü­munənin uzun müddət otaq tem­peraturunda qalması

İstifadəsi: Serumdakı HBV miq­da­rını təyin emək üçün istifadə olunur. Klinik və digər laborator nəticələr ilə birlikdə xəstəliyin proqnozunun tə­yini və müalicənin müşahidəsində istifadə olunur

HCV GENOTİP TƏYİNİ

Sinonim: Hepatit C genotip təyini

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: DNT sekvenləşdirmə analizi (DNA sequencing analysis)

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HCV tip təyini xəstəliyin gedişi və müalicəsi üçün əhə­miy­yət­lidir. Təyin olunan genotip və alt tiplər bunlardır: 1a,1b,1c,2a/c,2b, 3a, 3b,3c,4a,4b,4c/d,4e,4f,4h,5a,6a

HCV RNT

Sinonim: Hepatit C RNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HCV infeksiyalarının er­kən dövrlərində ancisim səviyyəsi aşağı olduğundan seroloji testlər kifayət etmir. Bundan başqa, HCV ilə yoluxma zamanı antisimin varlığı heç də həmişə viremiya ilə birlikdə müşahidə olunmur. Buna görə də virusun birbaşa təyininə imkan verən, həssas və spesifik üsul olan PZR istifadə olunur. Asimptomatik daşıyıcılar, anticisim hələ əmələ gəl­məyən hallar, seropozitiv analardan doğulan uşaqlar, immunoloji reak­siya verməyən xəstələr və seroloji testləri pozitiv olan xəstələrdə diaq­nozun dəqiqləşdirilməsi və müali­cənin müşahidəsi üçün HCV RNT istifadə oluna bilər

HCV VİRUS YÜKÜ

Sinonim: Hepatir C virus yükü

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı:500  μL

Nümunənin alınma qaydası: Nümunə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: Hemolizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Bu testlə serum və ya plazmadakı HCV RNT miqdarı təyin edilir. Klinik və digər laborator nəticələr ilə birlikdə xəstəliyin proqnozunun təyini və müalicənin müşahidəsində istifadə olunur

HDV RNT

Sinonim: Hepatit D RNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500  μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanılmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­mo­lizli və ya heparinli nümunələr; nü­munənin uzun müddət otaq tem­peraturunda saxlanılması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HDV infeksiyasının diaq­nozu serumda anti-HDV antici­sim­lə­ri və ya delta antigeninin (HDV Ag) təyini ilə müəyyən olunur. Delta an­tigeninin səviyyəsi kəskin infeksiya müddətində dəyişkən olur. Xroniki in­feksiyalarda isə nadir hallarda del­ta antigeni tapıla bilər. Həmçinin an­ti-HDV tapılması heç də həmişə ak­tiv HDV infeksiyasının göstəricisi de­­yildir. Bu baxımdan aktiv HDV in­fek­siyasını müəyyən etmək  üçün PZR ilə HDV RNT tədqiq oluna bilər

HEPATİT B VİRUS YÜKÜ (HBV PZR)

Sinonim: Hepatit B virus yükü

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 300 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya uyğun olmayan sınaq şüşəsində göndərilən nümunələr; nü­munənin uzun müddət otaq tem­peraturunda qalması

İstifadəsi: Serumdakı HBV miq­da­rını təyin emək üçün istifadə olunur. Klinik və digər laborator nəticələr ilə birlikdə xəstəliyin proqnozunun tə­yini və müalicənin müşahidəsində istifadə olunur

HEPATİT C GENOTİP TƏYİNİ (HCV GENOTİP TƏYİNİ)

Sinonim: Hepatit C genotip təyini

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: DNT sekvenləşdirmə analizi (DNA sequencing analysis)

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HCV tip təyini xəstəliyin gedişi və müalicəsi üçün əhə­miy­yət­lidir. Təyin olunan genotip və alt tiplər bunlardır: 1a,1b,1c,2a/c,2b, 3a, 3b,3c,4a,4b,4c/d,4e,4f,4h,5a,6a

HEPATİT C RNT (HCV RNT)

Sinonim: Hepatit C RNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HCV infeksiyalarının er­kən dövrlərində ancisim səviyyəsi aşağı olduğundan seroloji testlər kifayət etmir. Bundan başqa, HCV ilə yoluxma zamanı antisimin varlığı heç də həmişə viremiya ilə birlikdə müşahidə olunmur. Buna görə də virusun birbaşa təyininə imkan verən, həssas və spesifik üsul olan PZR istifadə olunur. Asimptomatik daşıyıcılar, anticisim hələ əmələ gəl­məyən hallar, seropozitiv analardan doğulan uşaqlar, immunoloji reak­siya verməyən xəstələr və seroloji testləri pozitiv olan xəstələrdə diaq­nozun dəqiqləşdirilməsi və müali­cənin müşahidəsi üçün HCV RNT istifadə oluna bilər

HEPATİT C VİRUS YÜKÜ (HCV VİRUS YÜKÜ)

Sinonim: Hepatir C virus yükü

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı:500  μL

Nümunənin alınma qaydası: Nümunə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: Hemolizli və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Bu testlə serum və ya plazmadakı HCV RNT miqdarı təyin edilir. Klinik və digər laborator nəticələr ilə birlikdə xəstəliyin proqnozunun təyini və müalicənin müşahidəsində istifadə olunur

HEPATİT D RNT (HDV RNT)

Sinonim: Hepatit D RNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sı­naq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500  μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanılmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­mo­lizli və ya heparinli nümunələr; nü­munənin uzun müddət otaq tem­peraturunda saxlanılması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HDV infeksiyasının diaq­nozu serumda anti-HDV antici­sim­lə­ri və ya delta antigeninin (HDV Ag) təyini ilə müəyyən olunur. Delta an­tigeninin səviyyəsi kəskin infeksiya müddətində dəyişkən olur. Xroniki in­feksiyalarda isə nadir hallarda del­ta antigeni tapıla bilər. Həmçinin an­ti-HDV tapılması heç də həmişə ak­tiv HDV infeksiyasının göstəricisi de­­yildir. Bu baxımdan aktiv HDV in­fek­siyasını müəyyən etmək  üçün PZR ilə HDV RNT tədqiq oluna bilər

HERPES SİMPLEKS PZR (HSV PZR)

Sinonim: Herpes simplex PZR

Nümunə növü:  BOM, ağız ətrafı və ya genital leziyondan tamponla alın­mış material

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi (BOM), gelsiz quru sınaq şüşəsi (tampon materialları)

Nümunə miqdarı: 1mL

İş prinsipi: PZR

İstifadəsi: Şübhəli dəri lezyonları olan və ya virus ensefaliti yaxud me­nengiti olan xəstələrdə HSV-nin tə­yinində is­ti­fadə olunur. Nəticə po­zi­tiv çıxan hal­larda lazım gələrsə.  1-ci və 2-ci tipin differensiasiyası apa­rılır

HIV-1 PROVİRUS DNT-si

Sinonim: Human immunodeficiency virus provial DNT

Nümunə növü: EDTA-lı tam qan

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 3 mL

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­mo­lizli və heparinli nümunələr və nü­munələrin uzun müddət otaq tem­peraturunda saxlanılması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: ELISA və Western blot kimi seroloji testlərlə HIV-ə qarşı əmələ gələn anticisimlər təyin olun­duğundan bu tetlərin serokonver­si­yadan əvvəlki dəyərləri məhduddur. PZR ilə HIV-1-in birbaşa təyin olun­ması mümkün olur. Yenidoğu­lan­lar­da və yüksək riskli xəstələrdə erkən diaq­noz və təsdiqləmə məqsədilə HIV-1 provirus DNT testi istifadə oluna bilər

HIV-1 RNT

Sinonim:HIV-1 virus yükü; Hu­man immunodeficiency virus RNT

Nümunə növü: EDTA-lı tam qan

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi (EDTA-lı plazma), mavi qapaqlı sınaq şüşəsi (sitratlı plazma)

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanılmalı və göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və heparinli nümunələr və nümunələrin uzun müddət otaq temperaturunda saxlanılması

İstifadəsi: Plazmadakı HIV-1 RNT-nin  miqdarını təyin etmək üçün isti­fadə olunan testdir. Klinik əlamətlər və digər laborator nəticələrlə birlikdə proqnozun təyini və müalicənin mü­şahidəsində istifadə olunur

HIV-1 VİRUS YÜKÜ (HIV-1 RNT)

Sinonim:HIV-1 virus yükü; Hu­man immunodeficiency virus RNT

Nümunə növü: EDTA-lı tam qan

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi (EDTA-lı plazma), mavi qapaqlı sınaq şüşəsi (sitratlı plazma)

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanılmalı və göndərilməlidir

İş prinsipi: RT-PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli və heparinli nümunələr və nümunələrin uzun müddət otaq temperaturunda saxlanılması

İstifadəsi: Plazmadakı HIV-1 RNT-nin  miqdarını təyin etmək üçün isti­fadə olunan testdir. Klinik əlamətlər və digər laborator nəticələrlə birlikdə proqnozun təyini və müalicənin mü­şahidəsində istifadə olunur

HPV PZR və GENOTİP TƏYİNİ

Sinonim: Human papilloma virus

Nümunə növü:  Şübhəli lezyondan tam­ponla alınmış material (quru və­ziyyətdə) və ya biopsiya materialı (ste­­ril qabda, fizioloji məhlul işəri­sində, soyuq şəraitdə göndəril­mə­lidir)

İş prinsipi: PZR və hibridizasiya

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munənin qanla kontaminasiyası və uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Servikal xərçənglər, ser­vi­kal intraepitelial neoplaziyalar (CN) və Condylomata acuminata zamanı HPV-nin təyin olunmasında istifadə olunur. Ehtiyac olduqda tapılmış virusun tipi də təyin oluna bilər. HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33 və 35 tipləri təyin oluna bilər

HSV PZR

Sinonim: Herpes simplex PZR

Nümunə növü:  BOM, ağız ətrafı və ya genital leziyondan tamponla alın­mış material

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi (BOM), gelsiz quru sınaq şüşəsi (tampon materialları)

Nümunə miqdarı: 1mL

İş prinsipi: PZR

İstifadəsi: Şübhəli dəri lezyonları olan və ya virus ensefaliti yaxud me­nengiti olan xəstələrdə HSV-nin tə­yinində is­ti­fadə olunur. Nəticə po­zi­tiv çıxan hal­larda lazım gələrsə.  1-ci və 2-ci tipin differensiasiyası apa­rılır

HUMAN PAPILLOMA VİRUS (HPV PZR və GENOTİP TƏYİNİ)

Sinonim: Human papilloma virus

Nümunə növü:  Şübhəli lezyondan tam­ponla alınmış material (quru və­ziyyətdə) və ya biopsiya materialı (ste­­ril qabda, fizioloji məhlul işəri­sində, soyuq şəraitdə göndəril­mə­lidir)

İş prinsipi: PZR və hibridizasiya

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munənin qanla kontaminasiyası və uzun müddət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Servikal xərçənglər, ser­vi­kal intraepitelial neoplaziyalar (CN) və Condylomata acuminata zamanı HPV-nin təyin olunmasında istifadə olunur. Ehtiyac olduqda tapılmış virusun tipi də təyin oluna bilər. HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33 və 35 tipləri təyin oluna bilər

PARVOVİRUS B19 PZR

Nümunə növü: Serum, plazma, BOM, amniotik maye, sümük iliyi

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi, bənövşəyi qapaqlı sınaq şüşəsi, gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 1 mL

İş prinsipi: PZR

İstifadəsi: Döldə və yenidoğulanda, həmçinin immun sistemi və ya im­mun cavabı zəifləmiş xəstələrdə Par­vovirus B19 anticisimləri diaqnostik baxımdan yetərli olmaya bilər. Belə hallarda infeksiyanın diaqnozu üçün Parvovirus B19 PZR ilə DNT təyini mümkündür

POLİOVİRUS (ENTEROVİRUS PZR)

Nümunə növü: BOM

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 2 mL

Testin tərkibi: Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, enterovirus 68-71 və s. bütün enteroviruslar

İş prinsipi: RT-PZR

Referens: Nəticədə bildirilir

İstifadəsi: Enteroviruslar, Picorna­vi­ri­dae fəsiləsinə məxsusdurlar və 70-dən çox serotipi (Coxsackie A və B, ECHO-virus, poliovirus, ente­rovirus 68-71 və s.) var. Bunların çoxu fekal-oral yolla yoluxsa da, yuxarı tənəffüs yolları ilə də yo­lux­ma mümkündür. Non-polio entero­viruslar adətən yuxarı tənəffüs yol­ları infeksiyaları və səpkilərlə ya­naşı, aseptik meningit və ensefalitə də səbəb ola bilərlər

TBC DNT (VƏRƏMİN MOLEKULYAR DİAQNOZU)

Sinonim: Tbc DNT; Tbc PCR; Gen-probe MTD

Nümunə növü:  Bəlğəm, bronxoal­veolyar lavaj mayesi, mədə şirəsi, sidik, BOM, plevra, perikard, assit və oynaq mayesi kimi orqanizm mayeləri, toxuma nümunələri, abses (qan və qanlı nümunələr ilə müayinə aparılmır)

Nümunə qabı: Steril, burğulu qapaqlı qab

Nümunə miqdarı: Bəlğəm (10 mL), sidik (2 mL), orqanizm mayeləri (10-15 mL), BOM (2 mL)

Nümunənin alınma qaydası: Mycobacterium kulturası üçün təyin olunmuş nümunə alma qaydaları qüvvədədir. Qanlı və parafinli biopsiya nümunəsindən müayinə üçün istifadə etmək olmaz

İş prinsipi: Trasnscription Mediated Amplification (TMA)

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munə miqdarının yetərli olmaması, steril qabada alınmaması, bəlğəm yerinə ağız suyu verilməsi, nümu­nənin qanlı olması

İstifadəsi: Nümunədə M.Tuber­culosis varlığını dəqiqləşdirmək üçün istifadə olunur. Bu üsulla, nü­munədə 1 vərəm çöpü/mL ol­duqda belə diaqnoz qoyula bilir. Sürətli diaq­noza imkan verməsi üstün cəhətidir

TBC PZR (VƏRƏMİN MOLEKULYAR DİAQNOZU)

Sinonim: Tbc DNT; Tbc PCR; Gen-probe MTD

Nümunə növü:  Bəlğəm, bronxoal­veolyar lavaj mayesi, mədə şirəsi, sidik, BOM, plevra, perikard, assit və oynaq mayesi kimi orqanizm mayeləri, toxuma nümunələri, abses (qan və qanlı nümunələr ilə müayinə aparılmır)

Nümunə qabı: Steril, burğulu qapaqlı qab

Nümunə miqdarı: Bəlğəm (10 mL), sidik (2 mL), orqanizm mayeləri (10-15 mL), BOM (2 mL)

Nümunənin alınma qaydası: Mycobacterium kulturası üçün təyin olunmuş nümunə alma qaydaları qüvvədədir. Qanlı və parafinli biopsiya nümunəsindən müayinə üçün istifadə etmək olmaz

İş prinsipi: Trasnscription Mediated Amplification (TMA)

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munə miqdarının yetərli olmaması, steril qabada alınmaması, bəlğəm yerinə ağız suyu verilməsi, nümu­nənin qanlı olması

İstifadəsi: Nümunədə M.Tuber­culosis varlığını dəqiqləşdirmək üçün istifadə olunur. Bu üsulla, nü­munədə 1 vərəm çöpü/mL ol­duqda belə diaqnoz qoyula bilir. Sürətli diaq­noza imkan verməsi üstün cəhətidir

TOKSOPLAZMA PZR

Nümunə növü: Amnion mayesi və ya BOM

Nümunə qabı: Gelsiz düz sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 1 mL

Nümunənin alınma qaydası: Nü­munə alındıqdan sonra soyuq şə­raitdə saxlanılmalı və laboratoriyaya çatdırılmalıdır

İş prinsipi: PZR/DNT hibridizasiya

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizə uğramış və ya sentrifuqadan keçirilmiş nümunələr və nümunənin uzun müddət otaq temperaturunda saxlanılması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: Toxoplasma gondii ibti­dailərinə aid B1 geninin PZR ilə tə­yini prenatal toksoplazma infek­si­yasının diaqnozuna kömək edir. İmmun çatışmazlığı olan xəstələrdə (QİÇS və s.) də bu üsul istifadə oluna bilər

VƏRƏMİN MOLEKULYAR DİAQNOZU

Sinonim: Tbc DNT; Tbc PCR; Gen-probe MTD

Nümunə növü:  Bəlğəm, bronxoal­veolyar lavaj mayesi, mədə şirəsi, sidik, BOM, plevra, perikard, assit və oynaq mayesi kimi orqanizm mayeləri, toxuma nümunələri, abses (qan və qanlı nümunələr ilə müayinə aparılmır)

Nümunə qabı: Steril, burğulu qapaqlı qab

Nümunə miqdarı: Bəlğəm (10 mL), sidik (2 mL), orqanizm mayeləri (10-15 mL), BOM (2 mL)

Nümunənin alınma qaydası: Mycobacterium kulturası üçün təyin olunmuş nümunə alma qaydaları qüvvədədir. Qanlı və parafinli biopsiya nümunəsindən müayinə üçün istifadə etmək olmaz

İş prinsipi: Trasnscription Mediated Amplification (TMA)

Nümunədən imtina səbəbləri: Nü­munə miqdarının yetərli olmaması, steril qabada alınmaması, bəlğəm yerinə ağız suyu verilməsi, nümu­nənin qanlı olması

İstifadəsi: Nümunədə M.Tuber­culosis varlığını dəqiqləşdirmək üçün istifadə olunur. Bu üsulla, nü­munədə 1 vərəm çöpü/mL ol­duqda belə diaqnoz qoyula bilir. Sürətli diaq­noza imkan verməsi üstün cəhətidir

ERKƏN MOLEKULYAR DİAQNOZ TESTİ

Nümunə növü: Amnion mayesi, göbək ciyəsindən alınmış qan

Nümunə qabı: Bənövşəyi qapaqlı (EDTA-lı) sınaq şüşəsi (göbək ciyə­sindən alınmış qan)

Nümunə miqdarı: Amnion mayesi (2mL), göbək ciyəsindən alınmış qan (1 mL)

Nümunənin alınma qaydası: Nü­mu­nə alınmazdan əvvəl laboratoriya ilə əlaqə saxlanılmalıdır. Nümunə 24 saat ərzində laboratoriyaya çatdırıl­malıdır

Xəstənin hazırlanması: Xüsusi an­ket formasının doldurulması vacib­dir. Bu formanın tam və düzgün şə­kildə doldurulması aparılacaq mole­kulyar analizin dürüstlüyü baxı­mın­dan çox əhəmiyyətlidir

İş prinsipi: QF-PZR

İstifadəsi: Kariyotipləndirmədən əv­vəl əhali arasında çox rast gəlinən 13, 18, 21 və cinsiyyət xromo­som­la­rı­na aid anoploidlərin 24-48 saat müd­dətində skrininqində istifadə olu­­nur. Əldə olunmuş məlumatlar sito­genetik analizlərlə dəqiqləşdiril­məlidir

HEPATİT B DNT (HBV DNT)

Sinonim: Hepatit B DNT

Nümunə növü: Serum

Nümunə qabı: Qırmızı qapaqlı sınaq şüşəsi

Nümunə miqdarı: 500 μL

Nümunənin alınma qaydası : Nü­munə soyuq şəraitdə saxlanmalı və laboratoriyaya göndərilməlidir

İş prinsipi: PZR

Nümunədən imtina səbəbləri: He­molizli, EDTA-lı və ya heparinli nümunələr və nümunənin uzun müd­dət otaq temperaturunda qalması

Referens: Neqativ

İstifadəsi: HBV infeksiyalarının er­kən dövrlərində ancisim səviyyəsi aşa­ğı olduğundan seroloji testlər ye­tərsizdir. Bu səbəbdən virusun bir­başa təyininə imkan verən həssas və spesifik PZR üsulu istifadə olunur. Asimptomatik daşıyıcılar, anticisim əmələ gələnə qədərki mərhələ, sero­pozitiv analardan doğulan uşaqlar, immunoloji reaksiya verməyən xəs­tələr, həmçinin seroloji testləri po­zi­tiv olan xəstələrdə diaq­nozun dəqiq­ləşdirilməsi və müalicənin müşa­hi­dəsi üçün HBV DNT istifadə oluna bilər

Molekulyar testlər qrupu

Don`t copy text!